Dwa miejsca pracy oznaczają tylko jeden staż i sumę uzyskanych zarobków. Obliczając podstawę wymiary emerytury, ZUS zsumuje nam zarobki z obu miejsc pracy, o ile oczywiście otrzymuje się je w wybranych, najlepiej opłacanych latach. Taka jest praktyka ZUS, a jej podstawę prawną stanowi art. 15 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz.U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), który brzmi dość enigmatycznie:
Podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenia społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego (…).

W art. 15 ani w żadnym innym miejscu wspomnianej ustawy nie ma bezpośredniej wzmianki o obowiązku sumowania zarobków z nakładających się czasowo okresów, co w przyszłości, gdy więcej osób będzie w ten sposób zarabiać na przyszłą emeryturę, może prowadzić do nieporozumień.

Jak oblicza się podstawę wymiaru emerytury?

Trzeba: Obliczyć łączne wynagrodzenie w każdym wybranym roku.
Możliwe są dwa sposoby wyboru lat kalendarzowych.

Po pierwsze, można wybrać 10 najlepiej opłacanych lat z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę.

Po drugie, oznacza to wybór z 20 lat przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

Trzeba teraz porównać uzyskane sumy (łączne wynagrodzenie w każdym wybranym roku) z roczną kwotą przeciętnego wynagrodzenia w danym roku, ogłoszoną przez GUS. Wyrażamy ten stosunek w procentach, z dokładnością do setnych części.

Teraz musimy obliczyć średnią arytmetyczną procentów z wszystkich wybranych (20 lub 10) lat. Średnia ta stanowi tzw. indywidualny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury. Następnie mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową obowiązującą w danym roku, uzyskując w ten sposób podstawę wymiaru emerytury. Indywidualny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury nie może być wyższy niż 250 proc.

Warto zwrócić na to uwagę, bo jeśli np. pracowaliśmy na dwóch etatach przez wiele lat, które następnie wybraliśmy do obliczenia podstawy wymiaru, po zsumowaniu przez ZUS zarobków może się okazać, iż łączna kwota jest już na tyle wysoka, że indywidualny wskaźnik wysokości podstawy wymiaru zostanie „obcięty” do 250 proc.

Pamiętajmy, że dotyczy to całego wybranego przez nas okresu, a nie poszczególnych lat. Ograniczeniu do 250 proc. podlega jedynie średnia arytmetyczna procentów z poszczególnych lat.

Sumowanie dotyczy zarobków, ale nie dotyczy stażu

Wobec osoby zatrudnionej na półtora etatu ZUS postępuje w następujący sposób: obliczając podstawę wymiary emerytury, zsumuje zarobki w wybranych przez daną osobę okresach składkowych, ale nie zsumuje okresów ubezpieczenia.

W jaki sposób liczy się staż pracy do emerytury, jeżeli pracownik zatrudniony był równocześnie u dwóch pracodawców? Jeśli ubezpieczony pozostawał równolegle w dwóch miejscach pracy w okresie wskazanym do ustalenia prawa do emerytury, okresy ubezpieczenia z dwóch miejsc pracy nie są przez ZUS sumowane, lecz traktowane jako jeden okres ubezpieczenia.

Chodzi o to, że z dwóch równoległych w czasie okresów ubezpieczenia ZUS wybiera jeden okres, który jest korzystniejszy dla pracownika. Fakt podwójnego zatrudnienia może natomiast mieć wpływ na wymiar wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury, o ile do ustalenia podstawy wymiaru emerytury wskazane zostaną lata, w których praca wykonywana była w dwóch miejscach pracy jednocześnie. Wówczas przy ustalaniu tego wskaźnika uwzględnia się zarobki z obu miejsc pracy – są one mianowicie sumowane.